Η Διάγνωση της Παιδοφιλίας και το Ψυχολογικό Προφίλ των Δραστών

Το Ψυχολογικό Προφίλ των Δραστών

Τα άτομα που διαγιγνώσκονται με παιδοφιλία συχνά εμφανίζουν διαταραχές

προσωπικότητας, όπως ναρκισσιστικά ή αντικοινωνικά στοιχεία, και δυσκολία στη

διαχείριση των παρορμήσεών τους. Η αδυναμία τους να καταστείλουν τις

σεξουαλικές παρορμήσεις τους συνοδεύεται από έλλειψη ενσυναίσθησης, αδιαφορία

για τις συνέπειες των πράξεών τους και εκλογίκευση των πράξεων τους.

Χρησιμοποιούν διάφορες στρατηγικές για να προσεγγίσουν τα θύματά τους, όπως η

χειραγώγηση, η αποπλάνηση και η δημιουργία μιας φαινομενικά «ασφαλούς» σχέσης

εμπιστοσύνης.

Οι παιδόφιλοι συχνά παρουσιάζουν συναισθηματική αστάθεια και παρανοϊκό

ιδεασμό. Τείνουν να εξιδανικεύουν τη σχέση τους με το παιδί-θύμα, υποστηρίζοντας

ότι πρόκειται για «ειδική» σύνδεση και όχι για καταναγκαστική ή βλαπτική πράξη.

Επιπλέον, επιδιώκουν να ελέγχουν απόλυτα το θύμα τους, χρησιμοποιώντας απειλές,

ενοχοποίηση ή ακόμα και ψυχολογική πίεση για να αποτρέψουν την αποκάλυψη της

κακοποίησης.

Το Προφίλ των Θυμάτων

Τα παιδιά που πέφτουν θύματα παιδοφιλικών δραστών συχνά έχουν χαρακτηριστικά

που τα καθιστούν ευάλωτα: χαμηλή αυτοεκτίμηση, έλλειψη σταθερών σχέσεων με

τους γονείς ή το άμεσο περιβάλλον και συναισθηματικές ανασφάλειες. Οι δράστες

εκμεταλλεύονται αυτά τα στοιχεία, προκειμένου να δημιουργήσουν μια ψευδή

αίσθηση ασφάλειας, κερδίζοντας σταδιακά την εμπιστοσύνη του παιδιού και

απομονώνοντάς το από το υποστηρικτικό του περιβάλλον.

Η συναισθηματική σύγχυση αποτελεί βασικό μηχανισμό ελέγχου. Το παιδί μπορεί να

βιώνει εναλλασσόμενα συναισθήματα αγάπης και φόβου προς τον θύτη, γεγονός που

καθιστά δύσκολη την αποκάλυψη της κακοποίησης. Παράλληλα, οι δράστες συχνά

χρησιμοποιούν απειλές ή εκβιασμούς για να διατηρήσουν τη σιωπή του παιδιού.

Πώς Δημιουργείται η Παιδοφιλία

Η αιτιολογία της παιδοφιλίας δεν είναι πλήρως κατανοητή, καθώς εμπλέκονται

πολλοί παράγοντες, βιολογικοί, ψυχολογικοί και κοινωνικοί. Οι επιστημονικές

έρευνες υποδεικνύουν ότι μπορεί να υπάρχει νευροβιολογική βάση, όπως διαφορές

στη δομή και λειτουργία του εγκεφάλου, ιδίως σε περιοχές που σχετίζονται με τη

σεξουαλική έλξη και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Επιπλέον, ορμονικές

ανισορροπίες ή γενετικοί παράγοντες ενδέχεται να παίζουν ρόλο.

Από ψυχολογική άποψη, παιδικά τραύματα, παραμέληση, κακοποίηση ή σεξουαλικές

εμπειρίες σε νεαρή ηλικία μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη παιδοφιλικών

τάσεων. Κάποιοι παιδόφιλοι έχουν βιώσει σεξουαλική κακοποίηση στην παιδική τους

ηλικία, γεγονός που μπορεί να έχει επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσουν

τις σεξουαλικές τους προτιμήσεις.

Σε κοινωνικό επίπεδο, περιβάλλοντα με έλλειψη ηθικών ορίων, η απομόνωση, η

έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων και η αδυναμία ανάπτυξης υγιών σχέσεων με

ενήλικες μπορούν να οδηγήσουν ένα άτομο στην αναζήτηση εξουσίας και ελέγχου

μέσα από μια ανισότιμη σχέση με ένα παιδί.

Η Αντιμετώπιση και οι Κοινωνικές Παρεμβάσεις

Η αντιμετώπιση της παιδοφιλίας απαιτεί πολυδιάστατη προσέγγιση. Από την πλευρά

της κοινωνίας, η πρόληψη και η ευαισθητοποίηση του κοινού αποτελούν βασικά

μέσα καταπολέμησης του φαινομένου. Η σωστή ενημέρωση των παιδιών και των

γονέων σχετικά με τους κινδύνους και τις τακτικές των δραστών μπορεί να

λειτουργήσει αποτρεπτικά.

Σε κλινικό επίπεδο, η θεραπεία της παιδοφιλίας είναι εξαιρετικά δύσκολη. Οι

γνωσιακές-συμπεριφορικές θεραπείες χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση και

διαχείριση των παρορμήσεων, ενώ φαρμακευτικές παρεμβάσεις (αντιανδρογόνα ή

SSRIs) μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της σεξουαλικής διέγερσης. Ωστόσο, η

θεραπεία έχει περιορισμένη επιτυχία, καθώς πολλοί παιδόφιλοι δεν αναζητούν

βοήθεια οικειοθελώς.

Η νομική διάσταση είναι επίσης καθοριστική. Οι αυστηρές ποινές, η επιτήρηση των

δραστών μετά την αποφυλάκιση και η πρόσβαση σε δομές υποστήριξης για τα

θύματα είναι βασικά στοιχεία για την καταπολέμηση της παιδοφιλίας. Επιπλέον, η

δημιουργία δικτύων προστασίας και άμεσης παρέμβασης μπορεί να αποτρέψει

περαιτέρω επιθέσεις και να ενισχύσει την ασφάλεια των παιδιών.

Η παιδοφιλία δεν είναι απλώς μια σεξουαλική προτίμηση, αλλά μια σοβαρή

διαταραχή με τραυματικές συνέπειες για τα θύματα. Η αντιμετώπισή της απαιτεί τη

συνεργασία της κοινωνίας, των επιστημόνων ψυχικής υγείας και του νομικού

συστήματος, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της και να προστατευθούν οι

ανήλικοι από τη σεξουαλική εκμετάλλευση.

Τheodora Pourtoulidou BSc, MSc, MSc, Cpsych, Pg.Cert, E.D-HRM.